Je hoeft niet meer te leren prompten (maar RCTE helpt nog wel)

Een tijd lang was het devies: leer goed prompten. Schrijf je opdracht precies op, in de juiste volgorde, met de juiste woorden, en dan krijg je een bruikbaar antwoord. Er kwamen cursussen over, en spiekbriefjes met de ideale formule. Dat advies is niet fout. Maar het is wel deels achterhaald.

Want de tools zijn beter geworden in meedenken. Je hoeft de perfecte prompt niet meer zelf te schrijven. Je kunt gewoon vertellen wat je wilt bereiken, desnoods met losse aantekeningen, en de tool laten helpen om daar een goede opdracht van te maken.

Vertel wat je wilt, laat de tool de prompt maken

Stel, je moet een wethouder helpen een gesprek over parkeerdruk voor te bereiden. Je hebt een stapel klachten en een oude parkeernota. In plaats van zelf te puzzelen op de ideale formulering, kun je dit zeggen:

“Ik moet de wethouder helpen een gesprek over parkeerdruk voor te bereiden. Ik heb klachten en een oude parkeernota. Help me daar een bruikbare opdracht van te maken.”

De tool vraagt dan door. Wil je een feitelijke gespreksnotitie met open vragen, of ook een advies over maatregelen? Jij zegt: een notitie van één pagina, we kiezen nog geen maatregel. En uit dat korte heen-en-weer rolt een opdracht waar je mee verder kunt. Je hebt samen de opdracht verhelderd, zonder dat je een woord aan prompttechniek hebt besteed.

Voor een eenmalige klus hoeft daar niet eens een losse prompt uit te komen. Je werkt gewoon door in hetzelfde gesprek. Doe je de taak vaker, dan laat je er een herbruikbare opdracht van maken die je bewaart.

Structuur helpt nog steeds: het RCTE-model

Toch is het handig om te weten waar een goede opdracht uit bestaat. Niet om het vanbuiten te leren, maar om te zien of de opdracht compleet is, of je die nu zelf schrijft of door de tool laat maken. Een geheugensteun die werkt, is RCTE.

Rol. Vanuit welk perspectief moet AI schrijven? Bijvoorbeeld als beleidsadviseur bij een Nederlandse gemeente. Let op: een rol bepaalt vooral toon en invalshoek. Het maakt AI niet deskundiger en geeft het geen bevoegdheid.

Context. Wat speelt er, voor wie is de tekst, en op welke bronnen baseer je je? Noem hier je stukken, de peildatum en de doelgroep. Dit is het onderdeel dat het vaakst ontbreekt, en juist het onderdeel dat het verschil maakt.

Taak. Wat moet de tekst doen? Informeren, een gesprek voorbereiden, opties naast elkaar zetten? Een losse soortaanduiding als “notitie” zegt daar nog weinig over.

Eisen. Hoe lang, welke toon, welke vorm? En de zin die veel ellende voorkomt: gebruik alleen de aangeleverde informatie, en geef aan waar iets ontbreekt.

RCTE is een geheugensteun, geen verplichting. Voor een snelle samenvatting volstaat de taak. Voor een raadsvoorstel of een beleidsnotitie loont het om alle vier mee te geven. En als je de tool de opdracht laat opstellen, kun je er zo langs: zitten rol, context, taak en eisen erin?

Lees na wat de tool ervan maakt

Eén ding verandert niet. Je moet nalezen wat eruit komt. Heeft de tool van “opties voorleggen” stiekem “een voorkeursbesluit schrijven” gemaakt? Vraagt de opdracht om informatie die je echt hebt? Staat jouw werkelijke vraag er nog in?

Want AI helpt de opdracht formuleren, maar het doel komt van jou. Het beleidsdoel, de bestuurlijke keuzes, de bedoeling van je opdrachtgever: dat kent de tool niet. Een opdracht die technisch prima in elkaar zit maar de verkeerde vraag beantwoordt, levert alsnog een onbruikbaar stuk op. Hoe netjes het er ook uitziet.

Minder techniek, meer nadenken

Dat is eigenlijk de hele verschuiving. Prompten is minder een trucje geworden en meer wat het altijd had moeten zijn: vooraf helder krijgen wat je wilt zeggen, tegen wie en met welk doel. De tool kan je daarbij helpen, en kan de formulering voor je doen. Het verhelderen van je eigen bedoeling blijft jouw werk.