ChatGPT, Copilot, Gemini of NotebookLM: welke AI-tool past bij jouw werk?
In veel gemeenten gaat het gesprek over AI-tools al snel de verkeerde kant op. De een zegt dat je alleen Copilot mag gebruiken. De ander zweert bij ChatGPT. Iemand anders roept dat Gemini beter is. En ondertussen blijft de belangrijkste vraag vaak liggen: bij welk werk wil je eigenlijk hulp?
De verkeerde verwachtingen
Dat is jammer. Want dan krijg je teleurstelling na het eerste gebruik. Niet omdat de tool niets kan, maar omdat de verkeerde verwachtingen zijn gewekt.
Soms wordt één tool min of meer verplicht naar voren geschoven. Vaak Copilot. Begrijpelijk, want die zit dicht op de Microsoft-omgeving van de organisatie. Maar daarmee ben je er niet. Niet elke taak vraagt om dezelfde tool. En niet alle informatie waarmee beleidsmedewerkers werken is gevoelig of vertrouwelijk. Veel materiaal is al openbaar: vastgestelde stukken, wetgeving, onderzoeksrapporten, raadsinformatie, openbare nota’s.
Daarom is de echte vraag niet: welke tool heeft mijn organisatie gekozen? De echte vraag is: welke taak probeer ik sneller of beter te doen?
Welke tool bij welk werk
Werk je vooral in Word, Outlook en Teams en wil je hulp midden in bestaande documenten of overleggen, dan ligt Copilot voor de hand.
Wil je buiten je vaste documentomgeving snel een eerste opzet maken, herschrijven, samenvatten of brainstormen, dan is ChatGPT vaak prettiger.
Werk je met lange, complexe stukken waarin nuance en structuur belangrijk zijn, dan is Claude vaak sterk.
Wil je meerdere bronnen combineren en actualiteit erbij halen in een Google-omgeving, dan is Gemini logisch.
En wil je grote stapels eigen documenten bevraagbaar maken, dan kom je uit bij NotebookLM.
Dat verschil is belangrijk. Want een tool beoordelen zonder naar de taak te kijken, is alsof je een hele gereedschapskist afrekent op één schroevendraaier.
Drie vragen die meer helderheid brengen
Voor beleidsmedewerkers helpt het om drie vragen te stellen. Eén: wil ik schrijven, samenvatten, structureren, zoeken of vergelijken? Twee: werk ik vooral met actuele informatie, met eigen bronnen of met allebei? Drie: zit ik midden in een bestaand document of begin ik juist vanaf nul?
Die vragen brengen meer helderheid dan eindeloze discussies over welk merk de beste AI heeft.
Meer over werk, minder over tools
De praktijk is vaak simpel. Goede gebruikers hebben niet één favoriete tool voor alles. Ze weten vooral voor welk soort werk welke tool handig is. De discussie over AI-tools wordt daarom beter zodra die minder over tools gaat en meer over werk.
