Een beleidsnotitie schrijven met AI: wat werkt en wat niet
Bij een beleidsnotitie is het probleem zelden dat je te weinig informatie hebt. Vaker is het precies andersom. Je hebt onderzoeken. Eerdere besluiten. Signalen uit de uitvoering. Financiële effecten. Politieke gevoeligheden. Input van partners. Bezwaren. Mogelijke risico’s. En eigenlijk wil je het allemaal recht doen. Dat klinkt zorgvuldig. Maar het heeft ook een prijs.
De kern raakt uit beeld.
Dan krijg je een eerste versie die beschrijvend is. Algemeen. Netjes opgebouwd misschien, maar zonder richting. Veel tekst, weinig lijn.
Ordenen in plaats van schrijven
Dat is een bekend risico in beleidswerk. En precies daar kan AI helpen. Niet door de keuze voor je te maken. Wel door de overvloed terug te brengen tot een bruikbaar vertrekpunt.
AI is sterk in ordenen. In informatie clusteren. In hoofd- en bijzaken scheiden. In een eerste structuur neerzetten. In laten zien waar drie pagina’s uitleg in feite één helder punt proberen te maken. Dat is vaak al de helft van de winst.
Vooral bij beleidsnotities werkt het goed om niet meteen om een compleet eindproduct te vragen. Begin met de kern. Wat is het probleem. Welke informatie is echt dragend. Welke beleidsopties zijn logisch. Wat zijn de voor- en nadelen per optie. Waar zitten de belangrijkste risico’s.
Zo gebruik je AI niet als schrijver van een notitie, maar als hulpmiddel om orde te scheppen in materiaal dat anders alle kanten op trekt.
Discipline in de input
Dat vraagt wel discipline in de input. Als je AI geen bronnen geeft, gaat het gaten vullen. Dan krijg je een tekst die overtuigend klinkt maar loszingt van jouw gemeente. Dus voer de relevante stukken aan. Niet alles wat je ooit hebt gelezen, maar wat voor deze notitie het verschil maakt. Vraag ook expliciet om aan te geven waar informatie ontbreekt of waar aannames worden gedaan.
Dan zie je niet alleen wat er al staat, maar ook wat er nog ontbreekt.
Het belangrijkste deel doet AI niet
Wat AI vervolgens niet doet, is het belangrijkste deel. Het bepaalt niet wat bestuurlijk haalbaar is. Het voelt niet aan hoeveel nuance nodig is. Het weet niet welk risico zwaar moet wegen en welk risico vooral op papier groot lijkt. En het kan ook niet inschatten hoe stevig jij iets op dit moment wilt opschrijven.
Dat blijft mensenwerk.
Gebruik AI daarom vooral waar beleidsnotities vaak vastlopen: in het terugbrengen van veel informatie naar één lijn. Naar een structuur die houvast geeft. Naar opties die scherp naast elkaar staan.
Een beleidsnotitie verdrinkt zelden in een gebrek aan kennis. Vaker verdrinkt hij in volledigheid.
AI helpt dan niet door slimmer te zijn dan jij, maar door sneller zichtbaar te maken waar de kern eigenlijk al zat.
